Core Web Vitals Nedir? Site Hızı Nasıl Artırılır?

Core Web Vitals, bir web sayfasındaki gerçek kullanıcı deneyimini yükleme hızı, etkileşime yanıt ve görsel kararlılık açısından ölçen üç metriktir: LCP (Largest Contentful Paint), INP (Interaction to Next Paint) ve CLS (Cumulative Layout Shift). İyi bir deneyim için LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye, CLS ise 0,1 veya altında olmalıdır.

Bu rehberde metriklerin neyi ölçtüğünü, Google'ın bunları sıralamada nasıl değerlendirdiğini, doğru ölçümün nasıl yapıldığını ve site hızını artırmak için hangi düzeltmelerin işe yaradığını web.dev ve Google Search Central belgelerine dayanarak anlatıyoruz.

LCP, INP ve CLS neyi ölçer?

LCP, sayfa yüklenmeye başladıktan sonra görünür alandaki en büyük görsel ya da metin bloğunun ne kadar sürede ekrana geldiğini; INP, tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerine sayfanın ne kadar hızlı yanıt verdiğini; CLS ise sayfa açık kaldığı sürece öğelerin beklenmedik biçimde ne kadar kaydığını ölçer. Üçü birlikte yükleme, etkileşim ve görsel kararlılığı temsil eder.

Tablodaki aralıklar PageSpeed Insights belgesindeki sınıflandırmadır. web.dev'deki Web Vitals rehberine göre hedefler, sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik diliminde ve mobil ile masaüstü için ayrı ayrı değerlendirilir; yani ziyaretlerin en az dörtte üçü eşiğin içinde kalmalıdır. Bir sayfanın değerlendirmeyi geçmesi için üç metriğin de bu dilimde “iyi” olması gerekir.

INP neden FID'in yerini aldı?

INP, FID'in (First Input Delay) yerini aldı çünkü FID yalnızca sayfadaki ilk etkileşimin giriş gecikmesini ölçüyordu. INP ise sayfa açık kaldığı sürece yapılan tüm etkileşimleri izler; giriş gecikmesini, olay işleyicilerin çalışma süresini ve tarayıcının bir sonraki kareyi çizmesine kadar geçen süreyi birlikte hesaba katar. Değişiklik 12 Mart 2024'te yürürlüğe girdi.

Google Search Central'ın duyurusu bu tarihi doğrular ve Search Console'un Core Web Vitals raporunun da FID yerine INP'yi kullanacağını belirtir. web.dev'in INP rehberine göre nihai INP değeri, aykırı değerler dışarıda bırakılarak gözlenen en uzun etkileşimdir; düşük INP, sayfanın etkileşimlerin tamamına ya da büyük çoğunluğuna tutarlı biçimde hızlı yanıt verdiğini gösterir. FID hedefini tutturan bir site INP'de zorlanabilir, çünkü ağır JavaScript'in etkisi artık sayfa açıldıktan sonraki her etkileşimde ölçülür.

Core Web Vitals Google sıralamasını etkiler mi?

Evet, ama tek başına belirleyici değildir. Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını açıkça belirtir; ancak tek bir “sayfa deneyimi sinyali” olmadığını ve iyi skorların üst sıralarda yer almayı garanti etmediğini de ekler. Google her zaman en alakalı içeriği göstermeye çalışır; iyi sayfa deneyimi, faydalı içeriğin bol olduğu aramalarda başarıya katkı sağlayabilir.

Google'ın sayfa deneyimi belgesinden öne çıkan noktalar:

• Core Web Vitals sıralama sistemlerince kullanılır; Google site sahiplerine iyi değerlere ulaşmalarını önerir.
• Search Console'daki Core Web Vitals raporunda ya da üçüncü taraf araçlarda iyi sonuç almak, üst sıralarda yer almayı garanti etmez.
• Yalnızca SEO için kusursuz skor peşinde koşmak, Google'a göre zamanı verimli kullanmanın yolu olmayabilir.
• Google sayfa deneyimini genellikle sayfa bazında değerlendirir; bununla birlikte bazı site geneli değerlendirmeler de yapar.
• HTTPS, mobil uyum ve rahatsız edici geçiş reklamlarından kaçınmak gibi diğer unsurlar sıralamaya doğrudan yardımcı olmaz; ancak siteyi kullanmayı daha tatmin edici kıldıkları için Google bunları iyileştirmeye değer bulur.

Core Web Vitals nasıl ölçülür?

Core Web Vitals iki tür veriyle ölçülür: gerçek kullanıcılardan toplanan saha verisi ve kontrollü ortamda üretilen laboratuvar verisi. Saha verisi Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu'ndan (CrUX) gelir ve ziyaretçilerin gerçekte yaşadığı deneyimi gösterir. Laboratuvar verisi ise sorunun nedenini bulmak ve düzeltmeyi yayına almadan test etmek için kullanılır.

• PageSpeed Insights: CrUX'tan gelen son 28 günlük saha verisini ve Lighthouse ile üretilen laboratuvar verisini birlikte gösterir. Sayfa için yeterli veri yoksa alan adı düzeyindeki veriye geçer; o da yoksa saha verisi gösterilmez.
• Search Console Core Web Vitals raporu: web.dev'e göre CrUX verisiyle çalışır; sitenizdeki sayfaların gerçek kullanımdaki durumunu tek ekranda izlemenizi sağlar.
• Lighthouse ve Chrome Geliştirici Araçları: Laboratuvar ölçümü yapar; LCP öğesini, uzun görevleri ve kayan öğeleri bulmak için kullanılır.
• CrUX veri seti: PageSpeed Insights'taki saha verisi günlük güncellenir; BigQuery'deki CrUX veri seti ise aylık güncellenir ve alan adı düzeyindedir. İkisi de geriye dönük 28 günü temsil eder.

Saha verisi ile laboratuvar verisi neden farklı çıkar?

Saha verisi ile laboratuvar verisi farklı çıkar, çünkü ikisi farklı koşulları ölçer. Saha verisi, farklı cihaz ve ağ koşullarındaki gerçek kullanıcıların geçmiş deneyimini yansıtır. Laboratuvar verisi ise sayfanın tek bir cihazda ve sabit ağ koşullarında yapılan benzetimidir; mobil testte orta seviye bir cihaz ve mobil ağ taklit edilir.

Pratikteki kural şudur: önceliği saha verisine göre belirleyin, nedeni laboratuvarda arayın. Lighthouse puanı yüksek bir sayfa, eski telefonlarla gelen gerçek ziyaretçilerde yine de yavaş kalabilir; tersine, laboratuvar puanı düşük bir sayfa sahada “iyi” görünebilir. INP gerçek etkileşimlere dayandığı için en doğru biçimde sahada ölçülür; laboratuvarda INP'yi etkileyebilecek sorunları yakalamak için Total Blocking Time (TBT) gibi göstergelere de bakılır.

Site hızı nasıl artırılır?

Site hızı, sorunun hangi metrikte olduğunu bulup kaynağına göre düzeltme yaparak artırılır. LCP'yi büyük görseller, yavaş sunucu yanıtı ve oluşturmayı engelleyen kaynaklar; INP'yi ağır JavaScript ve üçüncü taraf betikler; CLS'yi ise boyutu tanımlanmamış görseller, reklamlar ve web fontları bozabilir. Aşağıdaki tablo başlıca sorunları ve düzeltmelerini özetliyor.

LCP'de sık atlanan bir nokta, ana görselin tarayıcı tarafından geç keşfedilmesidir. web.dev'in LCP optimizasyon rehberi, LCP görselinin asla tembel yüklenmemesi gerektiğini yazar ve kaynağın HTML içinde erkenden bulunabilir olmasını önerir. Aynı rehber, yüksek TTFB'nin nedenleri arasında çoklu yönlendirmeleri, sunucudan uzaktaki ziyaretçileri ve sorgu parametreleri yüzünden önbelleğin kullanılamamasını sayar. Tasarım kararlarının hıza etkisini web tasarım trendleri yazımızda ele aldık.

Site hızını artırmak için hangi adımlar izlenmeli?

Site hızını artırmak için önce saha verisiyle hangi sayfa grubunun ve hangi metriğin sorunlu olduğunu belirleyin, sonra nedeni laboratuvarda bulun, düzeltmeyi yayına alın ve saha verisinin güncellenmesini bekleyin. Saha verisi geriye dönük 28 günü yansıttığı için iyileşme raporlara kademeli olarak yansır; sabırsız davranıp değişiklikleri üst üste yığmayın.

1. Saha verisini okuyun: Search Console'daki Core Web Vitals raporunda mobil ve masaüstü sonuçlarını ayrı ayrı inceleyin; en çok ziyaret alan şablonlardan başlayın.
2. Sorunlu metriği belirleyin: Her sayfa grubunda LCP, INP ve CLS'den hangisinin “iyi” eşiğini aştığını not edin.
3. Nedeni laboratuvarda bulun: PageSpeed Insights ve Chrome Geliştirici Araçları ile LCP öğesini, uzun görevleri ve kayan öğeleri tespit edin.
4. Şablon düzeltmelerini öne alın: Ana görsel, font ve ortak betikler gibi tüm şablonu etkileyen düzeltmeleri tek sayfalık düzeltmelerden önce yapın.
5. Değişiklikleri kaydederek yayına alın: Her düzeltmeyi tarihiyle not edin; böylece hangi değişikliğin ne etki yarattığını ayırt edebilirsiniz.
6. Saha verisini bekleyin: 28 günlük pencere dolana kadar PageSpeed Insights'taki saha verisini ve Search Console raporunu izleyin.
7. Kazanımı koruyun: Yeni etiket, eklenti ve görseller için bir performans bütçesi belirleyin; yayın öncesi kontrol listesine hız testini ekleyin.

Core Web Vitals çalışmasında sık yapılan hatalar nelerdir?

Core Web Vitals çalışmasında sık yapılan hatalar; yalnızca Lighthouse puanına odaklanmak, masaüstü sonuçlarına bakıp mobili ihmal etmek, üçüncü taraf betikleri denetimsiz eklemek ve kusursuz skoru içerikten önemli saymaktır. Bu hataların ortak noktası, ölçümü ziyaretçilerin kendi cihazlarında yaşadığı gerçek deneyimden koparmalarıdır. Her birinin düzeltmesi basittir.

• Yalnızca Lighthouse puanı: Laboratuvar puanı teşhis içindir; gerçek kullanıcı deneyimini saha verisi gösterir.
• Mobili ihmal etmek: Değerlendirme mobil ve masaüstü için ayrı yapılır; masaüstünde iyi görünen sayfa mobilde eşiği aşabilir.
• Denetimsiz etiketler: Her yeni sohbet, analitik veya reklam kodu ana iş parçacığına yük bindirir; eklemeden önce etkisini ölçün.
• Kusursuz skor takıntısı: “İyi” eşiği geçildikten sonra emeği içeriğe ve alakaya ayırmak çoğu zaman daha verimlidir; Google da alakalı içeriği her zaman önce gösterdiğini belirtir.

Hızın SEO içindeki yerini SEO nedir rehberimizde, çok sayıda ürün şablonu olan sitelere özgü kontrolleri e-ticaret SEO rehberimizde anlattık.

Uni Digital Group bu konuda ne yapıyor? Web siteleri tasarlayıp geliştiriyor, mevcut siteleri ise SEO, GEO ve AEO boyutlarında, her birine 1–10 arası puan vererek denetliyoruz. Hız ve Core Web Vitals bulgularını bu denetimin öncelik matrisinde sıralıyor, düzeltmeleri doğrudan kodda uyguluyoruz. Ayrıntılar için İstanbul'da web tasarım hizmetimize ve SEO hizmetimize göz atabilirsiniz. Hızın yanında tarama, dizin ve kanonik kontrollerini teknik SEO kontrol listemizde, denetim kapsamını teknik SEO hizmetimiz sayfasında bulabilirsiniz.